ޅެންވެރިކަމުގައި އަޅުގަނޑު

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

އަޅުގަނޑަށް ޅެންވެރިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެވުނީ އަޅުގަނޑުގެ އުފަން ރަށް ކަމުގައިވާ މިލަދުންމަޑުލު ދެކުނު ބުރީ މަނަދޫގައި ހުންނަ ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާއިން ތަޢުލީމް ހާސިލުކުރި ދުވަސްވަރުއެވެ. ޅެންވެރިކަމަށް ޝައުޤުވެރިވީ އަޅުގަނޑުގެ ދިވެހި ބަހުގެ އުސްތާޒު އަދި އަޅުގަނޑުގެ ލޮބުވެތި ބޮޑުބޭބެ، ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާގެ އޭރުގެ ނާޒިރު އަލްފާޟިލް ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ޤާސިމުގެ ފަރާތްޕުޅުން ލިބިގެންދިޔަ އެހީތެރިކަމާއި ދެއްވި އިރުޝާދާއެކު 1990 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. ސްކޫލް ދައުރަށްފަހު ޅެންވެރިކަމުގެ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކޮށް، 24 އަހަރު މެދުކެނޑިއެއް ދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޅެންވެރިކަމުގެ ފަންނަން އޮންނަ ޝައުޤުވެރިކަން އޮތެވެ. ކުޅަދާނަ މޮޅެތި ޅެންވެރިންގެ ޅެން ކިޔާ، ޅެމާއި ލަވައާ އަދި ޅެންވެރިކަމާގުޅޭ ގޮތުން ޓީވީންނާއި ރޭޑިއޯއިން ތައްޔާރުކޮށް ފޮނުވާ ޕްރޮގްރާމްތައް ކުރިއެކޭ އެއްގޮތަށް ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު ބަލާ އަދި އަހާ ހަދަމުން ދެވުނެވެ. އެގޮތުގައި 24 އަހަރުގެ މެދުކެޑުމަކަށްފަހު އަލުން ޅެންހަދަން ފެށީ 2014 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެ އަަހަރުގެ ތެރޭގައި ބައެއް ޅެންތައް މީސް މީޑިއާގައި އަޅުގަނޑު ޕަބްލިޝިން ކުރަމުން ދާންފެށީމެވެ. އެ ޅެންތަކަށް ވަރަށް ގިނަ ބައެއްގެ ތަރުހީބު ލިބެންފެށިއެވެ. ބައެއް ޒުވާން ކުދިން ޅެން ހަދަން ދަސްކޮށްދޭން އެދެމުން ދިޔައެވެ. އަޅުގަނޑަށް އެނގިހުރި މިންވަރަކުން ބުނެދީ އޮޅުންފިލުވައިދީ ހަދަމުން ދިޔައީމެވެ. އެ ދުވަސްވަރު އަޅުގަނޑަށް އެންމެ ބޮޑު އެހީތެރިމެއް ދެއްވާ ހިތްވަރު ދެއްވި ބޭފުޅަކީ އަޅުގަނޑުގެ ލޮބުވެތި ބައްޕަ، އަލްފާޟިލް ސަޢީދު ޤާސިމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕައަކީ ކުރިން ވަރަށް ގިނަ ޅެންތަކެއް ހައްދަވާފައިވާ ކުޅަދާނަ ޅެންވެރިއެކެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ބޮޑު ބޭބެއަކީ ވެސް ޅެންވެރިއެކެވެ. އަޅުގަނޑުގެ މާފައަކީ ވެސް ޅެންވެރިއެކެވެ. އަދި ކުޅަދާނަ ލަވަ ކިޔުންތެރިއެކެވެ.

އަޅުގަނޑުގެ ލަނޑުދަނޑި ތިޔަރީ

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 

ލަނޑުދަނޑިއަކީ އަމާޒު ފަތްގަނޑެވެ. ލަނޑުދަނޑިއަށް ވާސިލުވުމަކީ އެމީހަކު ގަސްތުކުރި ކަމަކާ ހަމައަށް ދެވުމެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ވަރަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ލަނޑުދަނޑިއެއް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. އެމީހަކު ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ ގޯލެއް ނިންމި ދާނެއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި އުންމީދުތަކެއް ކުރެވިދާނެއެވެ.  އުންމީދު ކުރަމުން ކުރަމުންގޮސް ޚިޔާލީފޮލާތަކެއް ވެސް ކެއްކިދާނެއެވެ. އެމީހަކާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ވުރެ މައްޗަށް ވެސް ކަންތައްތައް ޚިޔާލުގައި ރޭވިދާނެއެވެ. އެކަމަކު ލަނޑުދަނޑިއެއް ހާސިލުކުރަން ބޭނުންނަމަ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ކަންތައްތަކެއް ކުރަން ޖެހެއެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ކަންތައްތަކެއް އެނގެން ޖެހެއެވެ. ކަންތައްތަކެއް ވާންޖެހެއެވެ. އެ ކަންކަމަށް އަޅުގަނޑު ކިޔަނީ ލަނޑުދަނޑީގެ 3 ތަނބެވެ.

އަޅުގަނޑުގެ ޝައުޤު ތިޔަރީ

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 

ޝައުޤަކީ ކަމަކާ ދޭތެރޭގައި އެދުންވެރިވުމެވެ. ޝައުޤުވެރިކުރުމަކީ ކަމަކާދޭތެރޭގައި އެދުންވެރި ކުރުވުމެވެ. ޝައުޤުވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ ކަމަކާދޭތެރޭގައި އެދުންވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ހާސިލުކުރުމުގައި ވެސް ޝައުޤުވެރިކަން ވަރަށް މުހިންމެވެ. ވަކި ލަނޑުދަނޑިއެއް ނުވަތަ ގޯލެއް ނުވަތަ މިޝަނެއް ނުވަތަ ޓާސްކެއް ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ވެސް ޝައުޤުވެރިކަމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކަމެއް ހާސިލުކުރުމަށް އަމިއްލައަށް ޢަޒުމު ކަނޑައެޅުމުގައި އަދި އެ ޢަޒުމުގައި ސާބިތުވެ ހުރުމުގައި ޝައުޤުވެރިކަން މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. އަދި ބަޔަކު ލައްވާ މަސައްކަތެއް ކުރުވި ކަމުގައިވިޔަސް އެ ބަޔަކު އެކަމަކަށް ޝައުޤުވެރިކުރުވާ އަދި އެބައެއްގެ ޝައުޤުވެރިކަން އިތުރުކުުރުމަކީ ނުވަތަ އެބަޔަކު ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު ބޭތިއްބުމާއި އެބައެއްގެ މެދުގައި ރޫޙާއި ޖޯޝް އުފެއްދުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ޅައިރުގެ ހަނދާން

މަތީގައިވާ ފޮޓޯ ފެނުމުން އަޅުގަނޑުގެ ޅައިރުގެ ހަނދާންތައް ހޭލައިފިއެވެ. އުފަން ރަށުގެ އޭރާއި މިހާރުގެ ތަފާތު ބުނެދީފިއެވެ. އޭރު މަނަދޫއަކީ ފަޅު ކޮނެ ބަނދަރު ހަދާފައި އޮތް ރަށެއް ނޫނެވެ. ފަޅުތެރޭގައި ރީތި ކުޑަކުޑަ ރަށެއް އޮތެވެ. ދިޔަހިކޭ ދުވަސްވަރު މުޅި ފަޅު އޮންނާނީ ހިކިފައެވެ. އެ ކުޑަކުޑަ ރަށަށް ނުތެމި ދެވޭނެއެވެ. ފަޅުމަތީގައި މަސް ހިފަން އުޅުނު ގޮތާއި، އަމަންތަ (ސަނދަރަ) ނަގަން އުޅުން ގޮތެވެ. ބޮލި ހިލަން އަންހެންވެރިން އުޅުނު ގޮތެވެ. ބޮނބި ފާކުރަން މީހުން ބޮބި ވަޅުލާ އުޅުނު ގޮތެވެ. ކުދިން ވަދު ދޯނިތަކުން ފަޅު ޒީނަތްތެރިކޮށްފައި އޮންނަ ގޮތެވެ. ވިހައިގެން އަންހެންވެރިން މޫދަށް އެރި ތިބޭ ގޮތެވެ. ފަޅުގައި ދާއަޅާ ކަޅުއޮށާއި ރާބުޅުތައް އެއްގަންކުރާ ގޮތެވެ. މަހުން ލަފާ މީހުން މަސްތައް ރާޅު ފެންފަށަށް އުކާލާގޮތެވެ. އަތިރިމަތީގައި ދޮށި އުކައިގެން ކޮރަކައްޔާއި މެކުނާއި ބޮޑެތި އޮރިތައް ބާނާ ގޮތެވެ. ދުރުން މާ ދުރުން އުދުހިފައި އަންނަ ރަތަފައިތައް މަނަދޫގެ އަތިރިމަތީގައި ހިނގާއުޅުނު ގޮތެވެ. މަޅިފަތި ހިފައިގެން ކުޑަ ކުދިންތައް އެ ސޮރުމެން ލަވާ އުޅުނު ގޮތެވެ. 

އަޅުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ތިއަރީ: ކާމިޔާބުގެ 4 ކާފު

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ކާމިޔާބު މީހަކަށް ވާން ބޭނުންވެއެވެ. މޮޅު މީހަކަށް ވާން ބޭނުންވެއެވެ. ކަންކަމުގައި ކުރިއަރާ ދާން ބޭނުންވެއެވެ. އެހެން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި މަޤްބޫލު އަދި އެހެން މީހުން ބަލައިގަންނަ ޝަޚްސިއްޔަތަކަށްވާން ބޭނުންވެއެވެ. މިއީ އެއްވެސް މީހަކަށް ނުވެވޭނެ ކަމެއްނޫނެވެ. ކާމިޔާބު މީހަކަށްވުމަކީ ވަކި މީހަކަށް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.

ކޮންސްޕިރަސީ ތިއަރީ

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ކޮންސްޕިރަސީ ތިއަރީ އަކީ ކަންތައްތައް ހިނގާފައިވާގޮތަށާއި ހިނގަމުންދާގޮތާ ގުޅުވައިގެން ކުރިން ހިނގާފައިވާ ކަމެއް ހިނގާފައިވާގޮތްކަމަށް ނުވަތަ ފަހުން ކަމެއް ވަކިގޮތަކަށް ހިނގާނެކަމަށް ކުރެވޭ ހީތަކުގެ މައްޗަށް ބުނާ ބުނުމެވެ. މިފަދަ ބުނުންތަކާއި ލިޔުންތައް އެކަޑަމިކް ތަކެތީގެ ގޮތަކު ބަލައެއް ނުގަނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ ބައެއް ލިޔުންތައް ބައެއް ފަހަރު ސީދާވެއެވެ. އަދި ބައެއް ހީތައް މުޅިން ތެދުނުވިޔަސް ތެދާ ވަރަށް ކައިރިކުރެއެވެ.

ދީނީ ގޮތުން ހަރުކަށި ފިކުރު

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 

ދީނީ ގޮތުން ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ފަރާތްތަކަކީ ދީނުގެ ނަމުގައި ހައްދު ފަހަނައަޅާފައިވާ ހަރުކަށި ގޮތްތައް ގެންގުޅެ، އެގޮތްތައް ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކެވެ. ދީނަށް ލޯބިކޮށް، ދީނުގެ ޝިއާރުތައް ފާޅުކޮށް، ދީނަށް ނަޞްރުދީ، ދީން ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް ދީނީ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ މީހުންނެކޭ ކިޔައިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ނުވެސް ކިޔޭނެއެވެ.